ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΣΦΑΛΩΝ ΑΝΑΒΑΣΕΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΣΦΑΛΩΝ ΑΝΑΒΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΕΖΟΠΟΡΙΕΣ / ΑΝΑΒΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ – ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ Ε.Ο.Ο.Α.
Η οργάνωση μιας μεγάλης ομάδας στο βουνό απαιτεί πειθαρχία και σωστή προετοιμασία, καθώς ο κίνδυνος αυξάνεται εκθετικά με τον αριθμό των συμμετεχόντων. Όταν οι ειδικές συνθήκες του πεδίου δυσκολεύουν (επικίνδυνο πεδίο, ορατότητα, κατάσταση χιονιού – πάγου, αέρας, βροχή, κλπ) εντείνονται τα μέτρα ασφαλείας.
Ακολουθούν τα 5 βασικά μέτρα ασφαλείας για ορειβατικούς συλλόγους:
1. Σωστή Στελέχωση και Δομή Ομάδας
Σε μεγάλες ομάδες, η «αναρχία» είναι ο μεγαλύτερος εχθρός. Πρέπει πάντα να υπάρχουν:
Αρχηγός Πορείας: Δείχνει τον δρόμο, καθορίζει το ρυθμό και παίρνει τις κρίσιμες αποφάσεις. Κανείς δεν τον προσπερνά.
“Σκούπα”: (Οπισθοφυλακή): Έμπειρο στέλεχος που μένει πάντα τελευταίο διασφαλίζοντας ότι δεν θα αποκοπεί κανείς. Δεν θα ξεμείνει κανείς πίσω.
Ενδιάμεσοι οδηγοί: Αν η ομάδα υπερβαίνει τα 20-30 άτομα, χρειάζονται άτομα στο μέσο για τη διατήρηση της οπτικής επαφής.
2. Έλεγχος Εξοπλισμού & Φαρμακείο
Πριν την εκκίνηση, ο αρχηγός οφείλει να ελέγξει αν οι συμμετέχοντες φέρουν τα απαραίτητα:
Χειμώνας: Κραμπόν, πιολέ, αδιάβροχα, ισοθερμικά και επαρκή τροφή/νερό.
Καλοκαίρι: Καπέλο, αντηλιακό και τουλάχιστον 2-3 λίτρα νερό ανάλογα τη διαδρομή.
Κοινόχρηστο Φαρμακείο: Ο σύλλογος πρέπει να διαθέτει ένα πλήρως εξοπλισμένο ομαδικό φαρμακείο (όχι μόνο ατομικά) και τουλάχιστον ένα μέλος του πιστοποιημένο στις Πρώτες Βοήθειες.
3. Διαχείριση Χρόνου και “Checkpoints”
Ο χρόνος στο βουνό είναι σχετικός, ειδικά με πολλούς ανθρώπους.
Turn-around Time: Ορίζεται μια συγκεκριμένη ώρα (π.χ. 13:00) όπου η ομάδα επιστρέφει, ανεξάρτητα από το αν έφτασε στην κορυφή.
Αναμονή σε διασταυρώσεις: Η ομάδα συγκεντρώνεται υποχρεωτικά σε κάθε διασταύρωση μονοπατιών για να αποφευχθεί ο αποπροσανατολισμός κάποιου μέλους.
4. Επικοινωνία και Πρόγνωση Καιρού
Η τεχνολογία είναι σύμμαχος, αρκεί να χρησιμοποιείται σωστά:
Ασύρματοι (VHF/UHF): Απαραίτητοι για την επικοινωνία Αρχηγού – Σκούπας, καθώς το κινητό συχνά δεν έχει σήμα.
Ενημέρωση Καιρού: Έλεγχος της πρόγνωσης έως και μία ώρα πριν την ανάβαση. Σε περίπτωση καταιγίδας (καλοκαίρι) ή χιονοθύελλας/ομίχλης (χειμώνα), η ακύρωση ή η αλλαγή διαδρομής είναι ένδειξη υπευθυνότητας, όχι αδυναμίας.
5. Αξιολόγηση και Διαχωρισμός Ομάδων
Δεν έχουν όλοι την ίδια φυσική κατάσταση.
Αν η διαφορά δυναμικότητας είναι μεγάλη, η ομάδα μπορεί να χωρίζεται σε ομάδα A (γρήγοροι) και ομάδα B (πιο αργοί), με ξεχωριστούς οδηγούς και σκούπες.
Κανένας δεν επιτρέπεται να εγκαταλείψει την ομάδα μόνος του για να επιστρέψει στο λεωφορείο/καταφύγιο αν δεν συνοδεύεται από υπεύθυνο.
***Σημαντική Σημείωση: Τον χειμώνα, η γνώση χρήσης πιολέ και κραμπόν είναι μη διαπραγματεύσιμη. Αν κάποιο μέλος δεν γνωρίζει τη χρήση τους, δεν πρέπει να εισέρχεται σε παγωμένο πεδίο, καθώς θέτει σε κίνδυνο ολόκληρη την ομάδα σε περίπτωση πτώσης.